اعمال بد را چگونه بشناسیم؟!

معیار زشتى كارها

«واحذر كل عمل یعمل به فى السرو یستحیى منه فى العلانیه، واحذر كل عمل اذا سئل عنه صاحبه انكره أو اعتذر منه(1) ؛ از كارى كه در نهان انجام مى‏شود، و در آشكار شرم‎آور است، بپرهیز و نیز از كارى كه اگر انجام دهنده‏اش، در باره آن بپرسند، یا انجام آن را انكار مى‏كند و یا به خاطر آن پوزش مى‏طلبد، دورى كن.

شرح:

بسیار افرادی هستند كه دلشان نمی‎خواهد كار بد انجام دهند و مورد سرزنش مردم و خشم و نارضایى خدا قرار گیرند. ولى چون گاهى نمى‏توانند فرق میان خوب و بد را تشخیص دهند، بطور ناخواسته و ناآگاهانه مرتكب اعمال ناپسند مى‏شوند.

از این رو، براى آن كه كار خوب از كار بد مشخص شود، و انسان بتواند فرق بین این دو را بشناسد و كار بد انجام ندهد، امام علی(علیه‏السلام) دو قانون و نشانه ساده و آسان تعیین فرموده است:

1- كار بد، آن است كه بطور پنهانى و دور از چشم دیگران انجام داده مى‏شود، زیرا انجام آن بطور آشكار و در برابر چشم مردم. باعث شرم و خجالت است.

2- دومین نشانه كار بد، آن است كه انجام دهنده آن را مورد پرسش قرار دهند كه چرا چنان كارى كرده است، یا انكار می‎كند و می‎گوید: «من چنین كارى نكرده‏ام»، و یا به خاطر انجام آن كار عذرخواهى مى‏كند و می‎گوید: «مرا ببخشید، از روى نادانى چنین كارى كرده‏ام.»

پس ما نیز، هرگاه دیدیم كارى كه می‎خواهیم انجام دهیم، یكى از این دو نشانه را دارد، باید بدانیم كه كار بدى است، و از انجام آن خوددارى كنیم.

پی‎نوشت:

1- فرازی از نامه /69 .

برگرفته از پندهاى كوتاه از نهج‎البلاغه، هئیت تحریریه بنیاد نهج‏البلاغه .

گروه دین و اندیشه تبیان، هدهدی .